This article investigates how spatial structuring in local memoirs from small towns in the Warsaw region functions as a rhetorical strategy of memory. By analysing how authors organise their narratives around places, use ekphrasis to engage materiality, and revisit locations of personal significance, the study aims to demonstrate how individual memory is shaped and structured through space. The article further explores the tension between past and present in these memoirs, examining whether spatial narratives reinforce continuity or emphasise rupture in personal and collective memory. By embedding memory in physical spaces, the authors reinforce identity, bridge past and present, and pass down knowledge to future generations. Through a detailed analysis of spatial narratives, this article clarifies how memory functions not only as personal recollection but as a strategy for survival and intergenerational transmission.

Celem artykułu jest zaprezentowanie w praktyce jednej z metod krytyki retorycznej: metody motywu fantazjowania. Została ona zaprojektowana przede wszystkim z myślą o analizowaniu narracji tworzonych grupowo (w obrębie „wspólnot retorycznych”), w toku interakcji społecznych. Przedmiotem analizy są budowane w mediach społecznościowych narracje o „epidemii odry” na Mazowszu w listopadzie 2018 roku. Materiał zaczerpnięto głównie z grup w mediach społecznościowych, których twórcami i adresatami są mieszkańcy Pruszkowa, Grodziska, Brwinowa i okolicznych miejscowości. W narracjach tych wyodrębniono „motywy fantazjowania” i postarano się zrekonstruować różne „retoryczne wizje” (na przykład „tylko ciemnogród nie szczepi dzieci”, „szczepionka nie chroni przed zachorowaniem”, „odrę najlepiej jest po prostu przechorować”). Motywy i retoryczne wizje z dyskursu lokalnego porównano następnie z dyskursem na poziomie narodowym i globalnym. Wnioski dotyczą perswazyjnej skuteczności retorycznych wizji.