Anna Działak-Szubińska
2 articles-
„Fabrykacja” dynastii Bragança. Studium oracji Antóniego de Sousy de Macedo "Fala que fez o D. António de Sousa de Macedo do Concelho da Fazenda da sua Magestade..." (1656) ↗
Abstract
Artykuł przedstawia orację autorstwa Antóniego de Sousy de Macedo (1606-1682) Fala que fez o D. António de Sousa de Macedo do Concelho da Fazenda da sua Magestade, no juramento de rei do Muito Alto e Muito Poderoso Dom Afonso VI, nosso senhor, em quarta-feira 15 de novembro 1656, wydaną drukiem w roku 1656. W tekście dowodzi się, że oracja wpisuje się w szerszy kontekst restauracyjny oraz post-restauracyjny związany zarówno z zakończeniem unii Portugalii i Hiszpanii (1640), jak i z wojną między oboma krajami (1640-1668). Zgodnie z założeniami close reading analizowane są główne osie pochwały monarchy i „fabrykacja” jego prestiżu oraz wizerunku całej dynastii. Wsparcie metodologiczne stanowi m.in. praca Petera Burke’a, Fabrykacja Ludwika XIV (wydanie polskie 2011).
-
"Dobry doradca" – piętnastowieczny portugalski traktat dydaktyczny. O poradach żywieniowych króla Edwarda ↗
Abstract
Dobry doradca (Leal Conselheiro) to traktat dydaktyczny napisany przez króla Edwarda (port. Dom Duarte), władcę Portugalii z dynastii Avis (1391–1438). Dzieło – podobnie jak inne utwory monarchy, któremu historiografowie nadali przydomek „Elokwentny” – jest przykładem publikacji z tak zwanego nurtu dworskiej prozy doktrynalnej. Wszechstronnie wykształcony władca wygłasza różnorodne porady. W wielu przypadkach odwołuje się także do autorytetu Kościoła i uczonych ksiąg, mimo to rady podane są w sposób przystępny i przejrzysty. Autor traktatu utrzymuje stały kontakt z audytorium – w pracy można znaleźć elementy właściwe dla dyskursu wygłaszanego ustnie, a porady są skierowane bezpośrednio do interlokutora i oparte na osobistych doświadczeniach władcy. Dobry doradca, zgodnie z nazwą, jest dziełem, które zawiera zalecenia z różnych dziedzin życia, w tym także porady dotyczące żywienia. To właśnie zalecenia, które król formułuje i przedstawia odnośnie do, jak sam to określa, „dbania o żołądek”, zostały w artykule poddane analizie. Na podstawie specyfiki wybranych środków językowych charakterystycznych dla literatury parenetycznej można stwierdzić, że tekst jest wysoce perswazyjny i podporządkowany celom doradczym. Co więcej, pozornie błahe wskazówki żywieniowe Dobrego doradcy są elementem szerszej wizji moralno-politycznej.