W artykule przedstawiono analizę wybranych podręczników do języka polskiego dla szkół ponadpodstawowych, koncentrując się na tematach związanych z retoryką i erystyką. W 2019 roku bowiem elementy retoryki zostały oficjalnie wprowadzone do podstawy programowej tego przedmiotu. W 2024 roku pierwsi absolwenci szkół średnich, nauczani zgodnie z nową podstawą programową i korzystający ze zmodyfikowanych podręczników, rozpoczęli studia na uczelniach. Wyżej wymienioną analizę zestawiono z badaniem ankietowym przeprowadzonym wśród tej grupy studentów. Wyniki wskazują, że na ogólnym poziomie identyfikacja zjawisk retorycznych i erystycznych wzrosła. Respondenci wykazali większą znajomość treści związanych z etyką wypowiedzi, grzecznością językową i manipulacją, jednocześnie treści związane z perswazją, argumentacją były gorzej rozpoznawane. Płynie z tego wniosek, że na poziomie nauczania akademickiego wskazane byłoby, aby uzupełnić merytoryczne luki lub uogólnienia z wcześniejszych etapów edukacji, a także wzbogacić programy zajęć o praktyczny trening rozwijania umiejętności retorycznych.

Wprowadzenie elementów retoryki do systemowego nauczania w szkole podstawowej i ponadpodstawowej odpowiada na potrzeby kształcenia ucznia jako rozumnego i aktywnego uczestnika komunikacji międzyludzkiej. Przysparza jednak problemów wynikających z kwestii teoretycznych i rozwiązań praktycznych. Nauczyciele, korzystając z podręczników, napotykają trudności, związane z definiowaniem zjawisk, wyborem tematu mowy, z podaniem uczniowi wzoru wypowiedzi oraz ze specyfiką ewaluacji, a także wynikające z powiązania tematyki przemówienia z wątkiem czy bohaterem literackim. W artykule omówiono powyższe problemy, bazując na podręcznikach szkolnych, opublikowanych po wejściu w życie nowej podstawy programowej w 2017 roku.