The author analyzes two different meanings of the words debate and debating in Polish: as process of collective thinking, searching the best solution of certain problem of community and as a „battle”: confrontation of two opinions. These two faces of debates could be connected with two rhetorical exercises (suasoriae and controversiae), two rhetorical genres (genus deliberativum and genus iuridicum) and two models of modern debates: deliberative debate and Oxford debate. Then two education projects, based on these concepts of debates are presented debates about plastics among pupils of secondary schools in Płock (case study of use the concept of Oxford debate) and Gdańsk Academy of Debate (based on the concept of deliberative debate). Then the author discusses numerous advantages and disadvantages of the use of Oxford debate and deliberative debate as a tools of rhetorical and civil education. Probably these two concepts of using debates in rhetorical education are complementary and should be used together, or a new format of debate, combining „battle” and „brainstorming”, should be invented.

Tematem artykułu są relacje medialne z wojny rosyjsko-ukraińskiej opisujące akty przemocy. Przemoc może być komunikatem traktowanym jako środek dominowania ofiar, rytuał integrujący wspólnotę a także jako akt autoprezentacji sprawcy przemocy. Pojęcie retoryki przemocy może się odnosić do opisów przemocy, wypowiedzi towarzyszących przemocy lub będących przemocą językową, wreszcie do wypowiedzi nakłaniających do przemocy lub uzasadniających ją. Artykuł przedstawia cechy charakterystyczne wojennej retoryki przemocy w wojnie rosyjsko-ukraińskiej w wymiarze treści i języka (analizie są poddane tytuły publikacji, określenia opisujące sprawców i ich działania, elementy akcentujące ich brutalność, masowy i systemowy charakter przemocy a także poparcie dla niej ze strony obywateli Federacji Rosyjskiej). Odwołując się do pojęcia retoryki legitymizacji przemocy, autor proponuje mówić w tym przypadku o retoryce delegitymizacji przemocy, na którą składają się: 1. Retoryka drastyczności, brutalności i zwyrodnienia, 2. Retoryka złamania reguł cywilizacyjnych, 3. Retoryka powszechności, systemowości i masowego poparcia dla przemocy, 4. Retoryka bezsensowności przemocy. Konkluzją artykułu jest, iż retoryki te mogą wpływać na wizerunek Rosyjskiej Federacji, jej żołnierzy i obywateli, prowadzić do wykluczenia ich ze wspólnoty cywilizowanych państw i społeczeństw, wzmacniając tym samym wsparcie dla ofiar i walki Ukrainy z najeźdźcami, a więc stając się skuteczną bronią defensywną w wojnie rosyjsko-ukraińskiej.