Michał Mokrzan
2 articles-
Abstract
Tematem tego artykułu jest retoryka komunikacji medialnej stosowanej przez Siły Obronne Izraela (IDF), a materiał badawczy stanowią posty publikowane na oficjalnym profilu IDF na Facebooku. Analizowane posty obejmują okres od 7 października 2023 roku do 5 stycznia 2025 roku. Retoryczna analiza hasbary (propagandy IDF) opiera się na semiologii Rolanda Barthesa i teorii dyskursu Michela Foucaulta, a także na tradycji retoryki krytycznej w badaniach retorycznych. Te perspektywy metodologiczne skutecznie uchwytują procesy, poprzez które reprezentacja rzeczywistości zostaje zmistyfikowana. W ujęciu Barthesa zjawisko to można rozumieć jako mit. Z perspektywy retoryki krytycznej artykuł analizuje nie tylko oficjalne narracje, ale także to, co zostało celowo pominięte. Bada on środki retoryczne konstruujące mit IDF jako moralnej organizacji, w tym perswazję poprzez etos, charakter i eufemizmy. Równie istotnym elementem procesu mitologizacji i mistyfikacji IDF jest wykluczenie treści podważających moralne cnoty armii. W związku z tym analiza mitu IDF uwzględnia zarówno retorykę oficjalnych reprezentacji, jak i retorykę potoczną, ponieważ dyskurs czerpie znaczenie ze strategii włączania i wykluczania. Takie rozumienie krytycznej retoryki wpisuje się w twierdzenie Kennetha Burke’a, że analiza retoryczna powinna być zawsze gotowa do demaskowania mistyfikacji.
-
Abstract
Akceptując postulat Jean-Françoisa Lyotarda, mówiący o konieczności świadczenia o poróżnieniach, w artykule poddałem analizie retorycznej wielowymiarowy charakter zatargu o polityki wobec pandemii covid-19. ‘Polityki pandemiczne’ to stosowane przez podmioty polityczne materialno-semiotyczne strategie radzenia sobie z sytuacją kryzysową. Za sprawą akcentowania roli konfliktu oraz rytuałów identyfikacji i wykluczenia w procesach społecznych, teoria retoryczna Kennetha Burke’a stanowi wartościowe poznawczo uzupełnienie wspomnianej Lyotardowskiej koncepcji poróżnienia. Zastosowanie pentady dramatystycznej do analizy retoryki zatargu o reakcje na pandemię covid-19 pozwoliło autorowi udzielić odpowiedzi na następujące pytania badawcze: Jakie elementy tworzą dramat społeczny (sytuację retoryczną)? Czego dotyczy działanie oraz na jakiej scenie się ono rozgrywa? Kim są postaci owego działania, jakie podejmują środki i jaki jest cel ich użycia? I wreszcie, jakie relacje (ratios), konstytuujące poróżnienie – samo będące sytuacją retoryczną – stanowią instancję determinującą motywy działania aktorów społecznych?