AbstractThis paper aims to discuss a well-known concept from argumentation theory, namely the principle of charity. It will show that this principle, especially in its contemporary version as formulated by Donald Davidson, meets with some serious problems. Since we need the principle of charity in any kind of critical discussion, we propose the way of modifying it according to the presupponendum—the rule written in the sixteenth century by Ignatius Loyola. While also corresponding with pragma-dialectical rules, it also provides additional content. This will be termed the dialectical principle of charity, and it offers a few steps to be performed during an argument in order to make sure that the participants understand each other well and are not deceived by any cognitive bias. The meaning of these results could be of great significance for argumentation theory, pragma-dialectics and the practice of public discourse as it enhances the principle of charity and makes it easier to apply in argumentation.

Wiele współczesnych źródeł, od internetowych kursów krytycznego myślenia do podręczników do logiki uznanych autorów, zdaje się pomijać istotną różnicę między trzema różnymi pojęciami: argumentami ad hominem, argumentami ad personam i atakami ad personam (osobistymi). Pierwsze z nich, nazywane na przestrzeni wieków ad hominem lub ex concessis, odwołują się do tego, co rozmówca uznaje za prawdziwe lub co przyznał we wcześniejszej rozmowie. Drugie z nich odwołują się do jakichś osobistych własności danej osoby celem podważenia jej stanowiska. Z kolei trzecie, tj. ataki lub przytyki osobiste, to po prostu chwyty erystyczne polegające na zdezawuowaniu lub skompromitowaniu rozmówcy. Te trzy pojęcia zasługują na precyzyjne określenie i używanie zarówno w teorii argumentacji, jak i w dyskursie publicznym. W poniższej pracy dla obu rodzajów argumentów sformułowane zostały schematy argumentacyjne oraz kryteria oceny, zgodnie ze standardami przyjętymi w logice nieformalnej. Opracowana została także charakterystyka ataków osobistych, ich typy oraz strategie defensywne. Studium podparte jest przykładami z debaty politycznej.

AbstractThe aim of this article is to show how modifications of meaning can influence argumentation. I present the basic concept of so-called ‘semantic argumentation,’ its definition, and its different variants. I analyse the various kinds of argument in which meanings of terms are modified in support of a persuasive goal. The analysis of different semantic arguments reveals certain structures and patterns that are needed to construct a typology of such arguments. I thus outline a basic concept of argumentation based on modifications of meaning, before presenting various examples of such arguments together with an analysis of their structures, and then, finally, constructing a typology for them.

Celem artykułu jest zdefiniowanie pewnego typu argumentacji, rzadko opisywanego do tej pory zarówno w polskiej, jak i zagranicznej literaturze z zakresu teorii argumentacji, a przez to usystematyzowanie problematyki badań nad zabiegami semantycznymi w argumentacji. Analiza, jak modyfikacja znaczenia może wpływać na moc argumentacji skłania do wyróżnienia nowego typu argumentacji – argumentacji semantycznej. Przeanalizowane zostaną też pojęcia definicji perswazyjnej i klasyfikacji oraz sposoby ich aplikacji w formułowaniu argumentu. Zaproponowana tutaj definicja argumentacji semantycznej może rodzić pewne problemy, typowe przy wprowadzaniu nowego pojęcia, dlatego druga część pracy jest poświęcona kwestiom związanym z zaproponowanym kształtem definicji. Podanie definicji jest niezbędne do dalszych badań nad argumentacją semantyczną, jej typologią i oceną poprawności.